الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
153
ترجمه گويا و شرح فشرده اى بر نهج البلاغه ( فارسى )
و بالاخره « قشر پائين » يعنى نيازمندان و مستمندان ، براى هر كدام از اين گروهها خداوند سهمى را مقرر داشته و در كتاب خدا ، يا سنت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه به صورت عهد در نزد ما محفوظ است اين سهم را مشخص و معين ساخته است . اما « سپاهيان » با اذن پروردگار حافظان و پناهگاه رعيت ، زينت زمامداران ، عزت و شوكت دين و راههاى امنيتند . قوام رعيت جز بوسيله اينان ممكن نيست از طرفى برقرارى سپاه جز بوسيله خراج ( ماليات اسلامى ) امكانپذير نمىباشد ، زيرا با خراج براى جهاد با دشمن تقويت مىشوند ، و براى اصلاح خود به آن تكيه مىنمايند . و با آن رفع نيازمنديهاى خويش را مىكنند . سپس اين دو گروه ( سپاهيان و ماليات دهندگان ) جز با گروه سوم قوام و پايدارى نمىپذيرند و آنها عبارتند از : « قضات » و « كارگزاران دولت » و منشىها زيرا آنها قرار دادها و معاملات را استحكام مىبخشند . و مالياتها را جمع آورى مىكنند . و در ضبط امور خصوصى و عمومى مورد اعتماد و اطمينان هستند . و اين گروهها بدون « تجار » و « پيشهوران » و « صنعتگران » قوامى ندارند ، زيرا آنها وسائل زندگى را جمع آورى مىكنند . و در بازارها عرضه مىنمايند . و وسائل و ابزارى را با دست خود مىسازند كه در امكان ديگران نيست . سپس « قشر پائين » نيازمندان و از كار افتادگان هستند كه بايد به آنها مساعدت و كمك نمود ، و براى هر كدام بخاطر خدا سهمى مقرر داشت . و نيز هر يك از نيازمندان به مقدار اصلاح كارشان بر والى حق دارند . و هرگز والى از اداى آنچه خداوند او را ملزم به آن ساخته خارج نخواهد شد ، جز با اهتمام و كوشش و استعانت از خداوند ، و مهيا ساختن خود بر ملازمت حق و شكيبائى و استقامت در برابر آن ، خواه بر او سبك باشد يا سنگين . فرمانده سپاهت را كسى قرار ده كه در پيش تو نسبت به خدا و پيامبر و امام تو خير - خواهتر از همه و پاك دلتر و عاقلتر باشد . . .